Eerste stap

Na een eerste aankondiging op social media, eerst een uitleg over het waarom van dialoog binnen het VO en de herkomst vaan mijn passie en enthousiasme voor dialoog.
Dialoog was een wezenlijk onderdeel van mijn eindscriptie op de Academie voor integrale wetenschappen SPSO. en sluimerde in mijn hoofd gedurende mijn eerste jaren als groepsleider met, wat toen nog heette, achtervang-jongeren. Jongeren die al meerdere instellingen achter de rug hadden en uiteindelijk bij ons als laatste mogelijkheid geplaatst werden. Een besloten 3- milieu setting noemden we dat.
Toen ik er achter kwam dat de "behandeling" van deze jongeren vaak vast liep doordat groepsleiders ingingen op het recalcitrante gedrag en taal van de jongeren wilde ik het liefst stoppen met deze baan. Gelukkig werd ik door een gedragswetenschapper gevraagd wat er dan volgens mij moest gebeuren. Ik opperde toen dat een dialogische houding volgens mij meer effect zou hebben en gelukkig konden we een pilot op twee groepen gaan doen om te kijken en ervaren of dit zo was.
De resultaten waren goed genoeg voor de gedragswetenschapper om er zelf een wetenschappelijk onderzoek voor op te zetten welke dit jaar waarschijnlijk afgerond gaat worden.
Kort gezegd beoogt het onderzoek aan te tonen dat door vanuit een dialogische houding jongeren te benaderen zij de informatie die zij moeten verwerken als "veilig" wordt ervaren. Veilig genoeg om i.p.v. alleen maar te reageren ook werkelijk uitgenodigd worden om mee te denken, na te denken hoe zij dingen zien en vinden wat er moet gebeuren en waarom. Door zo serieus genomen te worden voelen zij zich gezien, gehoord en van wezenlijk belang voor wat er moet gebeuren. Door deze uitnodiging tot nadenken voelen zij zich meer in staat bepaalde taken vanuit vertrouwen te benaderen en willen zij dus ook meedenken en -werken aan hun eigen behandeling. Dit proces wordt versterkt en versnelt door vaker met de jongeren in dialoog te gaan.
Om niet te lang uit te wijden; de toenmalige directeur was zo enthousiast over deze principes dat ik uiteindelijk, en later met meerdere trainers, de hele organisatie kennis mocht laten maken met de dialoog als mogelijkheid. Helaas is de dialoog door de transitie jeugdzorg en een hele grote reorganisatie een stille dood gestorven binnen deze organisatie.

Mijn enthousiasme was zo groot geworden dat ik in 2004 mijn eigen bedrijfje ben begonnen Mens in Dialoog en daarmee mag ik nu al terugkijken op een flink aantal mooie trajecten binnen organisaties, instellingen, scholen en gemeenten. Er is duidelijk behoefte aan dialoog als mogelijke communicatievorm om samen onderwepen te bespreken.
In mijn werk als docent adolescentie/ adolescentieproblematiek-pathologie en counselor merk ik vaak dat ouders/ opvoeders problemen ervaren in communicatie met jongeren in de adolescentiefase. Bij bijna allemaal wordt duidelijk dat er met deze jongeren niet veel gecommuniceerd is, waardoor, naast de gebruikelijke discussies (die bij de pubertijd horen) geen andere mogelijkheid voorhanden is om samen onderwerpen te benaderen.

Vanuit mijn trainingen klassenmanagement vanuit dialoog in het VO werd mij steeds meer duidelijk dat de dialoog niet alleen maar effectief is om tot een gezond leerklimaat te komen, maar dat jongeren er ook veel behoefte aan hebben. Toen begon de droom om de jongeren niet alleen tegemoet te komen in deze wens om mee te denken en werken, maar daarmee ook bij te dragen aan een populatie jongeren die in staat is (en blijft) om nog beter naar elkaar te luisteren, zich nog beter leert te verplaatsen in de ander, de tijd krijgt om zijn/haar waarheden en visie uit te leggen en te onderbouwen, enz. Maatschappelijke ontwikkelingen laten zien dat dit naar elkaar kunnen luisteren wel eens van cruciaal belang zou kunnen worden om met thema's als radicalisering, polarisatie en meer om te kunnen gaan.
In aanloop heb al een Socrales gemaakt, een les die laat zien wie Socrates was en hoe hij aan de slag ging met de dialoog. Een kennismaking met dialoog.

Nu gaan we een stap verder. Ik ga op zoek naar mensen die me willen en kunnen helpen om de dialoog als leergang binnen het VO te krijgen. Ondertussen hebben al meerdere mensen positief gereageerd. Ik ga proberen via dit medium updates te geven over het proces van denken naar doen.

Voor wetenschappelijke onderbouwing van het belang van dialoog binnen het VO heb ik prof. Jelle Jolles benaderd. Hij is op dit moment erg druk maar mailde :

Dank voor de mail. U draagt een positieve boodschap uit. Die spreekt me aan. Maar inderdaad, u zegt het al, het is heel druk en de agenda zit voller dan eigenlijk goed voor me is. Ook al zou ik willen, ik heb helaas echt geen mogelijkheid voor een gesprek en uitwisseling. Ik neem aan dat u al kennis hebt genomen van mijn boek Het Tienerbrein. Later in september komt daarvan een midprice versie uit. In hoofdstuk 14 van dat boek gaat het over ‘leer de adolescent denken en redeneren’. Dat sluit aan bij wat u zich voorstelt, denk ik. 

Ik wens u veel goeds met uw missie en aanpak. 
Ik zal prof. Jolles wel op de hoogte houden van dit proces en hem later, met meer informatie, vragen om feedback.

Mensen die positief reageren op mijn verzoek voor hulp om dialoog binnen het VO te realiseren zal ik met dit blog uitnodigen, zodat als zij antwoorden, anderen daar ook weer op kunnen reageren. Ik hoop daarmee veel interactie en vooral informatie te krijgen.
Basisvraag is; hoe kan gerealiseerd worden dat dialoog een wezenlijk onderdeel binnen het VO wordt? Via een lessenreeks, leergang? Hoe kan ik dit het beste aanpakken in praktische zin? Welke organisaties, fondsen, overheidsinstellingen, enz. kunnen mij hierin ondersteunen? Waar moet ik rekening mee houden?
Bert van Dijk, Toon kloet en Johan Damen zijn de eersten die positief op meedenken hebben gereageerd.
Keep you posted.